ابراهيم اصلاح عربانى
744
كتاب گيلان ( فارسى )
تعداد 378 نفر از 287 ، 126 نفر داراى زمينى بيش از 6 تا 7 هكتار تعداد 208 نفر از 287 ، 126 نفر داراى زمينى بيش از 7 تا 8 هكتار تعداد 111 نفر از 287 ، 126 نفر داراى زمينى بيش از 8 تا 9 هكتار تعداد 59 نفر از 287 ، 126 نفر داراى زمينى بيش از 9 تا 10 هكتار تعداد 82 نفر از 287 ، 126 نفر داراى زمينى بيش از 10 تا 11 هكتار تعداد 32 نفر از 287 ، 126 نفر داراى زمينى بيش از 11 تا 12 هكتار تعداد 9 نفر از 287 ، 126 نفر داراى زمينى بيش از 12 تا 13 هكتار تعداد 20 نفر از 287 ، 126 نفر داراى زمينى بيش از 14 تا 15 هكتار تعداد 4 نفر از 287 ، 126 نفر داراى زمينى بيش از 15 هكتار بودهاند . با توجه به جدول توزيع زمين مىبينيم كه از مجموع 287 ، 126 نفر زارعانى كه داراى اراضى آبى و ديم ( باهم ) بودهاند تعداد 1383 نفر آنان داراى زمينى به وسعت بيش از 5 تا بيش از 15 هكتار بودهاند . مطالب عنوان شده ، بيانگر نحوهء اجراى مقررات مراحل مختلف اصلاحات ارضى در سطح استان گيلان بود . براى نتيجهگيرى نهائى لازم است كه خلاصه و نتايج اجراى اين قانون را در شهرستانهاى مختلف استان گيلان به تفكيك هرشهرستان از نظر بگذرانيم و آنگاه با استفاده از مجموع دادههاى آمارى به اظهارنظر نهائى بپردازيم : نتايج حاصله از اصلاحات ارضى در شهرستانهاى گيلان آستارا : شهرستان آستارا هنگام اصلاحات ارضى داراى 31 روستا و مزرعه بود . كليهء املاك روستاها و مزارع اين شهرستان مشمول قانون اصلاحات ارضى بوده است . براساس آمارهاى رسمى 1173 كشاورز داراى 910 هكتار زمين آبى و 2237 كشاورز داراى 3144 هكتار زمين ديم بودهاند . با توجه به اين نكته كه برخى از زارعين از هردو نوع زمين آبى و ديم استفاده مىكردند در مجموع 2822 كشاورز داراى 4054 هكتار زمين اعم از آبى و ديم بوده و در مراحل مختلف ، مشمول قانون اصلاحات ارضى قرار گرفتهاند . بندر انزلى : داراى 65 واحد روستا و مزرعه بود كه در 46 واحد آن قانون اصلاحات ارضى به مرحلهء اجرا درآمد ؛ 1777 زارع داراى 2229 هكتار زمين آبى و 910 زارع داراى 584 هكتار زمين ديم بودند . مجموعا 2042 تن از كشاورزان اين شهرستان با داشتن 2813 هكتار زمين آبى و ديم از قانون اصلاحات ارضى برخوردار شدند . تالش : شهرستان تالش براساس قانون تقسيمات كشورى هنگام اجراى قانون اصلاحات ارضى داراى 265 واحد روستا و مزرعه بود كه 158 واحد آن مشمول قانون اصلاحات ارضى قرار گرفت و چون وضع 107 روستا و مزرعه در زمان بررسى مشخص نشده بود لذا آمارهاى به دست آمده فقط به مناطق مورد عمل اختصاص دارد . بر اين مبنا در تالش 984 ، 10 زارع داراى 9546 هكتار زمين آبى و 1654 زارع داراى 1178 هكتار زمين ديم زير كشت و 6 هكتار آيش بودهاند . در مجموع 473 ، 11 زارع با 731 ، 10 هكتار زمين ، اعم از آبى و ديم مشمول قانون اصلاحات ارضى قرار گرفتند . تمام اراضى مزروعى زارعين سالانه زير كشت مىرود به نحوى كه كليهء اراضى آبى و 99 درصد اراضى ديم كشت مىشود ؛ 70 درصد زارعين داراى زمينى تا حدود 1 هكتار و 21 درصد بيش از 1 تا 2 هكتار و بقيه داراى اراضى بيش از 2 هكتار بودهاند . در اين شهرستان جمعا 10 نفر از مالكان مشمول شق تقسيم مراحل دوم و سوم گرديدند . مساحت زمينى كه در اختيار آنان قرار گرفت بالغ بر 295 / 63 هكتار ، شامل 454 / 61 هكتار آبى و 841 / 1 هكتار ديم بوده است . املاك تقسيم شده فقط مربوط به بخش ماسال و شاندرمن بود . بيشترين فشار دوران فئودالى پيش از اجراى قانون اصلاحات ارضى متوجه زارعين بخش ماسال و شاندرمن و بالاخص منطقهء شاندرمن بود و اين فشار از ناحيهء خردهمالكان ساكن ده صورت مىگرفت كه بر شدت استثمار دهقانان مىافزودند تا زندگى اربابان بزرگ را مورد تقليد قرار دهند ! رشت : اين شهرستان 284 واحد روستا و مزرعه داشته كه در 283 واحد آن 064 ، 25 نفر داراى 926 ، 33 هكتار اراضى آبى و 605 ، 23 نفر نيز داراى 9853 هكتار اراضى ديم بودند . در مجموع 663 ، 28 كشاورز با داشتن 779 ، 43 هكتار زمين اعم از آبى و ديم مشمول قانون اصلاحات ارضى قرار گرفتهاند . رودبار : از 164 واحد روستا و مزرعهء رودبار در 115 واحد قانون اصلاحات ارضى به مرحلهء اجرا درآمد كه در آن 2516 نفر داراى 1931 هكتار زمين آبى بوده و 3434 نفر داراى 4341 هكتار اراضى ديم بودهاند . در مجموع 4723 نفر زارع داراى 6272 هكتار اراضى آبى و ديم بودند كه از اين مقدار 4101 هكتار آن زير كشت و 2171 هكتار آن آيش بوده است . در اين شهرستان باغهاى زيتون جز در املاك خريدارى شدهء مرحلهء اول قانون اصلاحات ارضى از شمول قانون خارج بودهاند . رودسر : از 574 واحد روستا و مزرعهء شهرستان رودسر فقط در 286 واحد آن قانون اصلاحات ارضى به مرحلهء اجرا درآمد و بقيه مشمول قانون نبودند . از اين تعداد 243 رقبه مرتع و 25 رقبه باغ و 17 رقبه نيز خرده مالكى غير مشمول بوده و نيز 3 رقبه وضع نامشخص داشتهاند . مقدار اراضى مزروعى زارعين اين شهرستان بسيار كم است به نحوى كه ميزان زمين مزروعى 95 درصد از كشاورزان از 2 هكتار تجاوز نمىكرد . ( 76 درصد تا 1 هكتار و 19 درصد تا 2 هكتار ) . تعداد 10002 نفر زارع داراى 7099 هكتار اراضى آبى و 1602 زارع داراى 1718 هكتار زمين ديم زير كشت و 25 هكتار اراضى آيش بودند . در مجموع 537 ، 11 نفر داراى 8841 هكتار زمين اعم از آبى و ديم بودند كه 8816 هكتار آن زير كشت و بقيه آيش بوده است . در اكثر باغهاى چاى و مركبات اين شهرستان اجراى قانون اصلاحات ارضى جز در معدودى از املاك مشمول مرحلهء اول قانون بلااجرا مانده است . لازم به يادآورى است كه شهرستان رودسر از نظر دارا بودن باغهاى چاى و مركبات در بين تمام شهرستانهاى گيلان مقام اول را دارد . صومعهسرا : داراى 144 قريه و مزرعه بوده كه در تمام آنها قانون